درسپیده دم خنک یکی از روزهای سال 1302 که نسیمی ملایم کپَرهای «هه وارگاودول»درشاهو را نوازش می کرد،آن گاه که فجرصادق به سان جوی آبی افق کوه بلند وباوقار شاهوراغرقاب کرد،صوفی حبیب هجیجی باجمعی ازصوفیان پاک دل«هه وار» نشین برروی تخته سنگ های روبه قبله ازرازونیاز باپروردگاراین طبیعت پررمزورازفارغ شد،گام هایش رابه سوی کپَرخود تندترکردزیراخانمش- مینا - پابه ماه بود،باشتابی بیشترقابله ی «هه وار»راخبرکردو پس ازمدتی، کودکی باسروصدای گریه سکوت آن طبیعت آرام راشکست وساکنان «هه وار»باصدای گریه ی اوبیدارشدند.

پس ازچندروزصوفی حبیب،ماموستاو«هه وار» نشینان رادعوت کردوماموستا پس ازاذان واقامه درگوش راست وچپش اورا سعدالله نام نهادند به این امیدکه خوشبختی رابرای خودوخانواده به ارمغان بیاورد.

سعدالله کودکی بازی گوش ودوست داشتنی،به تازگی باییلاق وقشلاق هجیج و«گاودول»وآمدوشدبرروی «وه نه ن»سیروان خوی گرفته بودکه آواره ی منطقه ی ژاورودوروستای«فه قیه کا»شدند.دردیارغربت،سعدالله رابه مکتب خانه ی ملا سلاح راه دادند سپس درحلقه ی درس مکتب خانه ی ملا محمدشریفی الفبا را آموخت ومی توانست یکی دو جزء از قرآن را تلاوت نماید.پس از دوسال دوری از زادگاه به هجیج بازگشتند اما سعدالله درپاوه وسپس در اسپریزبه تحصیل ادامه می دهدسپس مقدماتی از صرف ونحورانزد ملاشمس الدین می آموزدوبا اشتیاقی وصف ناپذیرمشغول خواندن می شود،این طلبه ی پرجنب وجوش وزیرک روزی قطعه ای کوچک پیدامی کند وباخودفکر می کند این قطعه را برای تزئین قلم به کارمیبرم غافل از این که این قطعه چاشنی دینامیت است،هنگام بازی کردن با آن منفجر می شودوسه انگشت دست چپ وچشم چپش را از دست می دهد،حکیم باشی های محلی پس از چند ماه زخم او را التیام می بخشند اما زخم درون التیام نپذیرفت.واین زخم بیرون ودرون منجربه ترک تحصیل اوشدوغمی جانکاه وعمیق رابرقلب اوبر جای گذاشت،اماپس ازمدتی احساس کردبرخی از غم ها را می شود درقالب شعر ریخت واین ابتدایی برای شاعر شدن سعدالله شد.

پس از پرداختن به کارهای کاروان رفتن،خرید و – فروش وباغداری برای همیشه جلای وطن کردودرروستای «کانی حسین» سکنی گزید وبه معماری کاخ شعری خودپرداخت.

میرزا سعدالله پس از تشکیل خانواده وتربیت فرزندان حاصل آن خانواده ای پرجمعیت شد.اشعارمیرزا سعدالله به زبان های فارسی ،کردی وهورامی است ودربیشتر قالب های شعری از جمله مثنوی،غزل، قصیده ورباعی طبع آرایی کرده است.

بیش ازچهارسال است که این جانب به جمع آوری دیوان اومشغولم که به مراحل پایانی آن رسیده است وبه این زودی ها دراختیار علاقمندان قرارخواهد گرفت.

میرزا سعدالله رامی توان شاعری کم بدیل وبی ادعا دانست که عمری رابه محرومیت وبه دور ازهرگونه محفلی ادبی وردوبدل کردن نقطه نظرها سپری کرده است.اوتنها باچند دیوان ازدیوان های شعرای کرد و گلستان وبوستان سعدی محشوربوده است.زمانی که فرصت یافت در محافل ادبی حضوریابد واشعارش نقد وبررسی وتعدیل شود پیرمردی نزدیک به هشتادسا ل وصددرصد ناشنوا بود وبه قول استاد هه ژار:

هه زارده وران گه رامه یگیری گه ردوون تاهه لیکم هات

له به رپــیــری ئه ویشـــــی پی رژانــــدم ده ستی له رزوکم

میرزا سعدالله در اشعار هورامی خود بسیارموفق است وپا به پای چابک ســـــواران ادب گورانی گاهی

هم رکابی می کند.امااین موفقیت چشمگیر اودراشعـار و غزلیات سورانی او جلوه نمی کند.گرچه ازبسیاری از مدعیان این وادی پیشروتر است.وبا همین نسبت در اشعار فارسی او کمتر می شود.این مطلب را درمقدمه ی دیوان او به تفصیل بیان کرده ام.

میرزا سعدالله درمضامین عشق،غزل،فکاهیات،مراثی ،میهن دوستی ومعما داد سخن داده است

 

نمونه ی اشعارمیرزا سعدالله:

1- خه سته خانه

ئازیز نه په رسای حالـــــــــــی په شیوم

ها وه خته ن که گیان به یو وه لیــــــــوم

تیری مه هجـووریت جه رگم پاره که رد

ئه رواح جه وه ته ن  ته ن ئاواره که رد

پـه رده ی دل دریان،سـا کیـــــش ورازو

به تای زولفـــــــی تو به خیـــــــه موازو

سرومم عاره ق سیمــــــی خالــــــی تون

به نـــدی شکه سته م به ده سمــالی تـون

ته خــت به ستــه ریم ئوتاقـــــی مه یلت

رازیم به مه رده ن گیان به توفه یلـــــت

خاری هیجــــرانـــــت ته زریقــی بالــــم

بیمــــاریم په ی تون خه یلـی وه ش حالم

ده ره جه ی هوونم وه فا ومـه یلـــــــی تون

ئه رمه یــلت نه یو من هوونــــم جه کـــون

ئازیـــــز حه یاتـم  قه یــدی وه فــــاتـــــه ن

بـــی وه فات،حه یات،په ی مـن  مه ماتـه ن

شـــــه ربه تم ،شیشه ی مینای بی  گه ردت

که ره م فــــــه رما وای توبه من  وه رد ت

خوشــه ربه ت نیـــه ن ئاوی  حه یاتــــه ن

سه رچه مه ی حه یات نه پای زولمـــاته ن

 

2- دوس پرسی بو چاوت ره شتوه؟

مـــــه نزلـــی چاوم له بو تو ئاوپرژینــــــــــــــم کردوه

با نه مینــــی توزو گــــه ردی،کـــل رژینــــــــم کردوه

گه ر ده پرسـی ره نگی سووری هه ردووچاوم بو چیه

هه ر له تاوی حــه سره تــــــی تو پرله خــوینم کردوه

بوشیفای ده ردی گرانم ،هــــــه رله تو داوا ده کــــه م

مه لهــــــــــه می وه سلـــــــت ده وائی بوبرینم کردوه

شه وخه یالـــــــت دام ئه پوشی هه روه کولیفه سه رم

موتته کای فــــــــــــکروپه ژاره ت بو سه رینم کردوه

هه نگی روحم ده ی مژی شیره ی گولی روخساری تو

دل کلـــــــووره ی شانی شیره ی هه نگــــــوینم کردوه

زنـــــــده گیم زینـــــــــدانه بی تومن ژیانم بوچیــــــــه

بو هه راسی ده نگو باست ته رکـــــــــــی ژینم کردوه

عیشقــــی تو په یوه نــــــــدی روحم بوده وائی مردنم

ریسمانی عـــــــــــــه هد وپه یمان ته رمه بینم کردوه

بو که مانی هه ردووئه بروت تیری نازت کاریـــــــه

سینـــــــــه و دل بو نیشـــــــــــانه ت ئافه رینم کردوه

مه یله کــــــه ت به نزین وگازه یاوه کو گوگردی زاد

خــــــانوی سه بر وته حه ممول  ئاگـــــــــرینم کردوه

تیشکی پرشنگی جه مالت هه ر وه کوبه رقی شه هاب

یــــا گلـــــــــــــــوپی کاره بایه ، روشنینـــــــم کردوه

گه ربلین دل گوشت وخوینه من به وه ی بروام نیــــه

مه ربه ته شبیهی دلـــــــــــی تو ئاسنینـــــــــم کردوه

ئاگرو پشکــــــوی وجودم دائمـــــــــا شوله ی گه شه

به و هه ناســـــــــه ی ئاهی سه ردم باوه شینم کردوه

چاره نووسی روژی[سه عد]ه خوی که وائیقرارئه کا

من له گـــــــه ل به ختی ره شی خوم قاروقینم کردوه

 

3- نمونه ی شعر فارسی

حاصل خشکیـــــــده ام سبزه بخشیدی زنو

ماه دو هفته بودی ودرخشیـــــــــــدی زنو

جعبه ی سیمین سینـــــــــــه ات درباز بود

دست برآن می نهـــــــادی تند پوشیدی زنو

ازنگاه قهـــــــــر تومایوس گشتم   دل حزین

بر تسکیــــــن دل غــــــم دیده خندیدی زنو

[سعد]می گوید نگاهی سوی ماکردی لیک

تا ترازو مهــــروعشقت با  چه سنجیدی زن

منبع:وبلاگ شارو

http://sharo.blogfa.com/post-2.aspx